Zadanie 10 | Maj 2019 | Biologia | Poziom rozszerzony (stary)

Zadanie 10. (2 pkt)

Skrzyp polny (Equisetum arvense) jest uciążliwym chwastem na polach i w ogrodach. Wytwarza rozgałęziające się w glebie kłącza, z których wyrastają dwa rodzaje pędów:

  • letnie – zielone, rozgałęzione pędy asymilacyjne,
  • wiosenne – bezzieleniowe, jasnobrązowe pędy zarodnionośne, na których szczytach znajdują się kłosy zarodniowe, zbudowane z tarczowatych sporofili (liści zarodnionośnych).

Na spodniej stronie sporofili tworzą się workowate zarodnie, w których po mejozie powstają zarodniki, opatrzone elaterami – krzyżującymi się taśmami, które wykonują ruchy higroskopijne, tzn. zwijają się i rozwijają w zależności od wilgotności środowiska. Zarodniki skrzypu są jednakowe morfologicznie, jednak różnią się fizjologicznie, ponieważ z jednych wyrastają przedrośla żeńskie, z innych – męskie. Przedrośla są łatkowate i samożywne.

Na rysunku przedstawiono pęd asymilacyjny skrzypu polnego (1), pęd zarodnionośny (2), tarczowate liście zarodnionośne (3), pojedynczy zarodnik ze zwiniętymi elaterami (4) oraz kilka zarodników opatrzonych rozwiniętymi elaterami (5).

Na podstawie: J. Jasnowska, M. Jasnowski, J. Radomski, S. Friedrich, W. Kowalski, Botanika, Szczecin 1999.

a) Na podstawie przedstawionych informacji i własnej wiedzy określ ploidalność (n lub 2n) wymienionych poniżej struktur skrzypu polnego.

  • pęd zarodnionośny: (…)
  • zarodnik: (…)
  • przedrośle: (…)
  • pęd asymilacyjny: (…)
Odpowiedź

Schemat punktowania

1 p. – za poprawne określenie ploidalności wszystkich czterech struktur.
0 p. – za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.

Poprawna odpowiedź

  • pęd zarodnionośny: 2n
  • zarodnik: n
  • przedrośle: n
  • pęd asymilacyjny: 2n

b) Na podstawie przedstawionych informacji wymień dwa sposoby rozmnażania się sporofitu skrzypu polnego.

  1. (…)
  2. (…)
Odpowiedź

Schemat punktowania

1 p. – za poprawne określenie ploidalności wszystkich czterech struktur.
0 p. – za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.

Przykładowe odpowiedzi

  • 1. za pomocą zarodników, 2. wegetatywnie
    lub
  • 1. przez zarodniki / spory, 2. za pomocą kłączy

Uwagi:
Nie uznaje się samego określenia „bezpłciowo”, ponieważ sporofit jest pokoleniem
rozmnażającym się wyłącznie bezpłciowo.
Nie uznaje się odpowiedzi, w których zdający odnosi się jedynie do wytwarzania pędu zarodnionośnego, kłosa zarodniowego, liści zarodnionośnych lub zarodni, bez odniesienia się do zarodników.

Dodaj komentarz